Sprawozdanie Komisji Skarbu Państwa, Uwłaszczenia i Prywatyzacji oraz Komisji Transportu i Łączności o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o portach i przystaniach morskich (druki nr 1043 i 1139). (1 punkt porządku dziennego)

1999-06-17, Obrady Sejmu RP, 3 kadencja, 51 posiedzenie, 1 dzień

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Omawiany poselski projekt ustawy zawarty w druku sejmowym nr 1043 w zasadzie nie budzi większych wątpliwości co do meritum. W portach o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej rozdzielono funkcję zarządzania od funkcji eksploatacji. W każdym z portów miały powstać dwa podmioty. Jeden miał zająć się zarządzaniem, a drugi eksploatacją. Zarządzaniem miały zająć się spółki akcyjne, tworzone na podstawie art. 13 ustawy, eksploatacją zaś stare zarządy portów, które także miały formę prawną spółek akcyjnych. W efekcie na przykład w Gdańsku miały współdziałać dwie spółki: Zarząd Morskiego Portu Gdańsk SA oraz Zarząd Portu Gdańsk SA. Analogicznie przyjęto w wypadku innych portów.

Rozdzielenie zarządzania portem od jego eksploatowania wydaje się sztuczne i w praktyce niemożliwe albo bardzo trudne do zrealizowania. Utrudnia też porozumiewanie się, ponieważ nazwy obu współdziałających spółek są niemal identyczne. Wyłoniły się też problemy prawne i majątkowe związane z wykonywaniem ustawy.

Zamiar projektodawców wydaje się słuszny. Sposób jego realizacji nasuwa jednak pewne wątpliwości.

Po pierwsze, jest to przedsięwzięcie gospodarcze polegające na łączeniu spółek, a więc przedsięwzięcie z zakresu zarządzania majątkiem skarbu państwa. W takich sprawach lepiej byłoby, gdyby to rząd podjął się przygotowania projektu, a w ramach rządu minister odpowiedzialny następnie za wykonanie ustawy. Taki tryb postępowania sprawi, że wykonanie ustawy będzie łatwiejsze.

Po drugie, w przypadku uchwalenia projektowanej zmiany ustawa otrzyma dziwaczne brzmienie. Art. 13 będzie zobowiązywał skarb państwa i inne wymienione w nim podmioty do utworzenia spółek akcyjnych tylko po to, by zgodnie z art. 30 spółki te połączyć z innymi spółkami akcyjnymi.

Po trzecie, po uchwaleniu projektowanej zmiany stracą także sens inne artykuły ustawy normujące rozdzielenie funkcji zarządzania od funkcji eksploatacji. Powinny one zostać uchylone albo zmienione. Uwaga powyższa dotyczy art. 2 pkt. 6 i 7, art. 4, art. 6 ust. 1, 7, 8, 9, 11 oraz całego rozdziału 4, a więc istotnej części ustawy. W efekcie wydaje się, że łatwiej będzie uchwalić nową ustawę o portach i przystaniach morskich i na mocy przepisów przejściowych doprowadzić do rozwiązania spółek powstałych na podstawie art. 13.

Wysoka Izbo! Pewne istotne wątpliwości Polskiego Stronnictwa Ludowego budzi to, że nowelizacji tej ­ ważnej, jak się wydaje, z punktu widzenia racjonalnego zarządzania strategicznym działem gospodarki narodowej, jakim są porty morskie ­ nie przedkłada rząd. Jeżeli intencje wnioskodawców, wspierane przez rząd, dotyczą jedynie usprawnienia mechanizmu zarządzania portami morskimi, to należy owo przedłożenie w sensie merytorycznym i formalnym wspierać, nie jest natomiast jasne, czy tylko takie są intencje wnioskodawców. Przypomnieć należy, że Polskie Stronnictwo Ludowe niezmiennie twierdzi, iż porty morskie są działem strategicznym gospodarki narodowej, a ich prywatyzacja musi być dokonana z zachowaniem szczególnej ostrożności ­ nade wszystko podstawowy pakiet powinien pozostać pod kontrolą nawet nie kapitału, ale rządu polskiego. Z przyczyn oczywistych zatem będziemy obserwować z uwagą dalszy przebieg wypadków odnośnie do gospodarowania i zarządzania portami morskimi, pozostawiając sobie prawo umotywowanego protestu, gdyby okazało się, że rzeczywiste intencje wykraczają poza to, co zostało zawarte w uzasadnieniu niniejszego przedłożenia.