Pierwsze czytanie przedstawionego przez Prezydium Sejmu projektu uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie powołania Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw lustracyjnych (druk nr 2229). (10 punkt porządku dziennego)

1997-04-09, Obrady Sejmu RP, 2 kadencja, 104 posiedzenie, 2 dzień

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Jest rzeczywiście tak, jak był uprzejmy powiedzieć przed chwilą poseł Wójcik. Komisja Nadzwyczajna do spraw ustaw lustracyjnych, której miałem zaszczyt przewodniczyć, w czasie procedowania nad projektem ustawy przyjęła do wiadomości, że zawiera on pewien istotny mankament, który polega na tym, że nie określa i nie precyzuje powszechnego dostępu obywateli do akt. Przyjęliśmy to rozwiązanie bez tego zapisu, w pełni świadomi, iż oznaczałoby to nieprzyjęcie projektu ustawy przez Wysoką Izbę i przeprowadzenie pełnej procedury legislacyjnej, aż do wejścia ustawy w życie, przed zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi z przyczyn przede wszystkim natury techniczno-finansowej.

W tej sytuacji pozostało rozważenie koncepcji, która jest dzisiaj przedmiotem obrad Wysokiej Izby, a mianowicie wysoka komisja zechciała podjąć uchwałę, w której zwraca się do Wysokiej Izby o przedłużenie mandatu działania w celu opracowania oddzielnej ustawy, która wraz z ustawą lustracyjną stanowiłaby całość ­ ustawy o powszechnym dostępie obywateli do akt. Ponieważ Komisja Nadzwyczajna w wyniku przeprowadzenia długich, żmudnych prac nad ustawą lustracyjną jest w tej chwili najbliżej i najbardziej szczegółowo zapoznana z problematyką, której będzie dotyczyć potencjalna ustawa o powszechnym dostępie do akt, wydaje się, że byłoby racjonalne, gdyby Wysoka Izba zechciała ponownie powierzyć naszej komisji mandat opracowania tej ustawy. Pozostaje dodać, że społeczeństwo polskie, a także znaczna część środowisk pozaparlamentarnych, domaga się wprowadzenia tego rozwiązania możliwie szybko. Myślę, że w ślad za rozwiązaniami niektórych państw sąsiednich również w III Rzeczypospolitej powinniśmy ­ po precyzyjnym przygotowaniu i omówieniu wszystkich aspektów ­ możliwie szybko opracować ustawę o dostępie do akt, wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniu społecznemu, a także zamykając ostatecznie pewien etap rozliczeń, związany ze służbami specjalnymi okresu minionego i współpracownikami tych służb.

Na zakończenie chciałbym w imieniu Polskiego Stronnictwa Ludowego wyrazić pogląd, iż PSL zdecydowanie popiera rozwiązanie proponowane przez Komisję Nadzwyczajną. Będziemy głosować za powierzeniem Komisji Nadzwyczajnej opracowania ustawy o powszechnym dostępie do akt, zgodnie z wymogami kompleksowości tworzonego prawa, a także wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniu społecznemu i dążąc do wyeliminowania skądinąd słusznych zarzutów czy krytyki układów pozaparlamentarnych. Dziękuję. (Oklaski)